Dit is waarschijnlijk wel het laatste artikel dat je verwacht van een fervent Salesforcer die zelf continue online is. Ik besef dat het tegenstrijdig klinkt. Toch moeten we het hebben over beter en meer uitgebalanceerd gebruik van digitale technologie. Waarom?

 

Een ongezonde verhouding met onze telefoon

Onze oer-emoties brengen ons in een lastig parket. Die zorgen ervoor dat we – vaak zonder dat we het merken – gemakzuchtig en oppervlakkig met onze digitale apparaten bezig zijn. Daardoor zijn we minder productief, minder creatief en minder gelukkig. Als we onze apparatuur op een gezonde manier willen gebruiken, moeten we heel bewust ons gedrag veranderen.

 

Van 0 tot 300 keer checken per dag

Heb jij de neiging om op je telefoon te kijken zodra je een rood verkeerslicht nadert? Of check je bijvoorbeeld even snel je berichten wanneer je in een saaie vergadering zit? In tien à vijftien jaar tijd zijn we volkomen verslaafd geraakt aan onze telefoon.

 

Gemiddeld gebruiken we hem nu meer dan 2,5 uur per dag, waarbij we hem 300 keer oppakken en meer dan 2500 keer swipen, klikken en tikken. Elke dag opnieuw. Tijdens concerten is het publiek tegenwoordig drukker bezig met filmen dan met wat er op het podium gebeurt. En ook op de fiets of tijdens een wandeling kijken we op onze telefoon. Ik kom zelfs mannen tegen bij een urinoir die even hun telefoon checken tijdens hun bio break. Waarom doen we dat?

 

 

De belangrijkste reden: FOMO

Doordat we met alles en iedereen in contact staan, hebben we onbeperkt toegang tot alles waar de mens, waar ook ter wereld, toe in staat is. We zien de beste, slechtste, mooiste, raarste en meest gewilde dingen. We willen voortdurend online zijn om al die dingen te bekijken, zodat we kunnen blijven dromen over wat we zelf allemaal zouden kunnen bereiken. Maar daardoor komen we er juist niet toe om onze dromen te realiseren. En daar hebben we dan weer spijt van. Dit fenomeen heeft sinds kort een naam: Fear of Missing Out (de angst om iets te missen). Een angst die we pas sinds de 21ᵉ eeuw kennen. Wat zijn daarvan de gevolgen?

 

Een groeiend gebrek aan empathie

Contact met de mensen om ons heen verloopt tegenwoordig veelal via de laptop of smartphone. Zelfs als mensen met hun gezin of vrienden in gesprek zijn, kijkt 85% van hen intussen even op hun telefoon. Daardoor maken we minder gebruik van andere vormen van communicatie, zoals lichaamstaal, toon en mimiek: allemaal onontbeerlijk voor een empathisch gesprek, volgens Sherry Turkle van MIT.

 

Verder maken de filterbubbels die social media voor ons creëren het lastiger om ons empathisch vermogen te ontwikkelen. De algoritmen van de populairste platforms leiden tot een gepolariseerd wereldbeeld, meer zwart-witdenken en een grotere kloof tussen de verschillende groepen in onze maatschappij.

 

En dan is er nog de invloed van multitasking: die zorgt ervoor dat onze concentratie achteruitgaat en daarmee ons vermogen om relaties aan te gaan en te onderhouden.

 

 

Door dit gebrek aan empathie kunnen we afstompen, waardoor we geen oog meer hebben voor de dingen die echt belangrijk zijn. Het heeft wel degelijk negatieve consequenties als alles wat we willen met een paar keer tikken of klikken direct voorhanden is. Denk bijvoorbeeld aan online eten bestellen in plaats van zelf iets maken of even snel googelen in plaats van je hersens te gebruiken. We geven onszelf direct wat we willen hebben. De beloning, dat shotje dopamine, komt in plaats van echte betrokkenheid en dat gaat weer ten koste van ons empathisch vermogen.

 

Dit alles is niet alleen van invloed op onze sociale cohesie en daarmee op ons geluk, maar bijvoorbeeld ook op ons vermogen om samen te werken en nieuwe dingen te bedenken. Empathie is het bindmiddel van een team en een belangrijke voorwaarde om je veilig te voelen op je werk.

 

Het belang van psychologische veiligheid op de werkvloer

Amy Edmondson, hoogleraar aan Harvard Business School, heeft als een van de eersten onderzoek gedaan naar psychologische veiligheid binnen teams. Haar belangrijkste conclusie is dat vertrouwen in elkaar essentieel is om een omgeving te creëren waarin iedereen vrijuit durft te spreken en elkaar feedback durft te geven, zodat er een bedrijfscultuur ontstaat waarin je succes hebt of iets leert. Dat brengt ons bij de hamvraag: wat is de beste manier om even afstand te nemen van je digitale leven en je concentratievermogen en empathische vermogen weer op peil te krijgen?

 

 

Mijn eigen digitale detox

Wanneer je gedachtegang voortdurend wordt onderbroken, wordt het steeds moeilijker om je langer te concentreren en raak je in een neerwaartse spiraal. Om dat te voorkomen, hanteer ik zelf vier richtlijnen voor mijn dagelijkse bezigheden. Allemaal om meer grip te houden op mijn eigen brein in deze tijd waarin we allemaal voortdurend online zijn.

  1. Werk opdelen in blokken zonder afleiding. Het gaat dan over de wat grotere klussen die op dat moment prioriteit hebben. Doorgaans zijn dat drie dingen per dag. Ik noteer ze en werk ze vervolgens een voor een af. Dat heb ik bijvoorbeeld ook bij het schrijven van dit artikel gedaan. Tijdens zo’n blok reageer ik vrijwel nooit op e-mails of berichtjes. Ook neem ik de telefoon niet op. Dat is lastig, want er zijn steeds weer nieuwe dingen die om aandacht vragen, en dan is er ook nog de sociale druk om meteen te reageren. Maar als ik daaraan toegeef, ga ik allerlei dingen door elkaar zitten doen, pak ik niks echt grondig aan en houd ik er uiteindelijk een onbevredigd gevoel aan over.

  2. Tijdvakken instellen waarin je telefoon of bepaalde functionaliteit uit staat, zoals al die meldingen. Hierdoor schieten mijn ogen niet meer heen en weer tussen de verschillende schermen. Ik leg mijn telefoon 's avonds ook altijd weg, zodat ik langer offline ben en niet meer steeds gestoord wordt.

  3. Boeken lezen (de gedrukte variant). Voor mij snijdt dit mes aan twee kanten. Dit is namelijk een van de weinige dingen zonder scherm (en internet) die ik leuk vind om te doen. En het vertelt me ook precies hoeveel rust ik in mijn hoofd heb. Als ik zit te lezen, merk ik het meteen als mijn gedachten afdwalen. En dat is voor mij een teken dat de aandachtseconomie mijn denken sterker in haar greep heeft dan ik dacht.

  4. Mediteren. Ik mediteer minimaal 20 minuten per dag. Dat is maar heel kort, maar ik heb er veel baat bij. Mediteren zorgt voor meer ruimte en rust in mijn hoofd (een app helpt me hierbij). Al die online triggers die een snelle gedachtestroom veroorzaken, bezie ik dan van een afstandje. Daardoor word ik er minder door ‘gegijzeld’. Deze meer bewuste staat van zijn leidt tot meer empathie, iets waaraan we juist in ons door 4G gedomineerde bestaan een steeds groter gebrek hebben.

 

 

 

 

Ethisch gebruik van technologie is de toekomst

Petje af als je tot hier bent gekomen zonder één keer dit blog te verlaten voor berichtjes of dergelijke. Als je hierover meer wilt weten, dan kan ik je deze veertig minuten durende video van Tristan Harris aanraden. Hierin vertelt hij over een initiatief om onze huidige neerwaartse spiraal om te buigen door iets anders als hoogste goed te gaan zien en technologie voortaan ten bate van de mensheid te laten komen.

 

 

 

Hier ligt ook een verantwoordelijkheid bij het bedrijfsleven. Zo heeft Salesforce recent een ‘Office of Ethical and Humane Use’ opgericht waar mogelijk onethische kwesties kunnen worden aangekaart door stakeholders. Salesforce wil een bredere verantwoordelijkheid nemen, door niet alleen klanten succesvoller te maken, maar ook de aanjager te zijn van social impact op de maatschappij.

 

 “Technologie op zich is niet goed of slecht; het gaat erom wat je ermee doet.”  -

Marc Benioff , CO-CEO Salesforce

 

 

Ga bewuster om met de technologie om ons heen

Om in dit internettijdperk de juiste balans te vinden tussen online en offline zijn, is het essentieel je aandacht bewust te richten op de dingen die belangrijk voor je zijn. Een gewoonte ontstaat door herhaling. Met herhaling valt elke gewoonte dus ook te veranderen.

Dus leg die telefoon eens weg en re-connect met de mensen en dingen om je heen. En je zult merken dat het een positieve impact heeft op je productiviteit, wellbeing en persoonlijke relaties. Succes!