Het is je vast al opgevallen: multinationals maken grote veranderingen door. Ze spelen op nieuwe trends in en beginnen technologie als artificial intelligence toe te passen, spelen in op de veranderende behoeften van de consument en hun zorgen over privacy. Maar weet je ook hoe deze trends doorwerken in kleine bedrijven?

Kleine bedrijven worden in de moderne economie steeds belangrijker, maar je hoort er nog verrassend weinig over. Waarom richten mensen eigenlijk een eigen bedrijf op? En hoe maken ze hun bedrijf succesvol? In hoeverre hebben geslacht en leeftijd invloed op hun ervaringen als ondernemer?

Om deze en nog veel meer vragen te beantwoorden, hebben we meer dan 2000 eigenaren van kleine bedrijven wereldwijd ondervraagd en hun antwoorden samengevat in de nieuwste editie van ons Small & Medium Business Trends Report. Je vindt er allerlei statistieken over bedrijven wereldwijd. In dit artikel gaan we in op globale trends én de situatie in ons eigen land.

 

Piek in de omzet rond eerste kwartaal van 2018

Nederland telt op dit moment ongeveer 342.630 mkb's (onder een mkb verstaan we een bedrijf met 2 tot 200 werkzame personen), waarvan de overgrote meerderheid (circa 91%) 2 tot 20 werkzame personen telt. Alle mkb's bij elkaar maken 19,3% uit van het totale aantal bedrijven in ons land.

Als we kijken naar het aantal bedrijven met een stijgende omzet, zien we een piek rond het eerste kwartaal van 2018: toen gold dit voor circa 61% van de bedrijven. In het derde kwartaal van 2018 is dit gestabiliseerd bij 56%. Voor het eerste kwartaal van dit jaar wordt een lichte daling van het percentage bedrijven met een stijgende omzet verwacht. Het aantal bedrijven met een stabiele omzet ligt al jaren rond de 2%.

 

Meer jonge zzp'ers en aanzienlijk minder 65-plussers aan het hoofd van grotere mkb's

Je hoort de laatste tijd vaak dat het aantal jonge ondernemers (jonger dan 30 jaar) dat bijvoorbeeld op de middelbare school al een bedrijfje start, toeneemt. Maar dit geldt uitsluitend voor bedrijven met 1 werkzame persoon (circa 19% stijging tussen 2014 en 2017) en bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen (circa 37% stijging). Bij de bedrijven met 2 tot 10 werkzame personen zien we een gestage daling met zo'n 23% en bij de bedrijven met 50 tot 250 personen blijft het aandeel ondernemers jonger dan 30 jaar vrijwel gelijk. 

In de groep 65-plussers valt voor 2017 een forse daling van het aantal ondernemers aan het hoofd van bedrijven met 50 tot 250 werkzame personen op: waren dit er in 2014 nog 1700, in 2017 was dit aantal meer dan gehalveerd tot 550. Waarschijnlijk heeft dit te maken met natuurlijk verloop. Bij bedrijven met 2 tot 10 werkzame personen zagen we juist iets meer 65-plussers aan het roer, een stijging van zo'n 5%.

 

Eigen bedrijf is voor de jonge generaties vaak een 'bijbaantje'

Dankzij de opkomst van onder andere online marktplaatsen en videoconferencing is het eenvoudiger dan ooit om een bedrijf te runnen vanuit je eigen huis. De jongste generatie en de millennials geven vergeleken met de oudere generaties 48% keer vaker aan dat ze hun bedrijf zijn gestart vanuit een bepaalde passie. En voor 188% van de jonge generaties is hun bedrijf een bijbaantje naast hun normale baan, die voor de nodige stabiliteit zorgt. Soms, twee keer vaker dan babyboomers, kiezen ze er ook voor een bedrijf te starten om met de extra inkomsten schulden af te lossen.

 

 

Vrouwen stuiten op psychologische barrières

In 2017 was 33,7% van de ondernemers in het mkb vrouw, waar dit percentage in 2014 33,3% bedroeg; slechts een geringe stijging dus. Als knelpunten worden vaak psychologische factoren genoemd: "Vrouwen moeten om te beginnen leren vaker nee te zeggen en ze moeten beter leren focussen. Ze denken vaak dat ze alles moeten, een uitgebreid sociaal leven leiden, een gezin bestieren, én carrière maken. Dan wordt het te vaak van alles een beetje", aldus de Deventer onderneemster Gerdy Pusceddu-Smoes van Rensink BV.

 

Zelfdiscipline is cruciaal

Je eigen bedrijf runnen kan wat opleveren, maar kan ook erg zwaar zijn. Uit onze statistieken blijkt bijvoorbeeld dat ondernemers in kleine bedrijven persoonlijk verantwoordelijk zijn voor gemiddeld 4,2 functies. Je moet constant de kosten in de gaten houden. Het is daarom niet verbazingwekkend dat ze zelfdiscipline als belangrijkste competentie noemen. Maar ook de eerder genoemde persoonlijke passie is van belang, en met name vrouwen hechten waarde aan communicatie/sociale vaardigheden.

 

Steeds meer openstaande vacatures in de techniek en IT

Een andere belangrijke trend voor ons land is de stijging van het aantal openstaande vacatures tussen het vierde kwartaal van 2016 en het tweede kwartaal van 2018. Daarna heeft een lichte daling ingezet en sinds het eerste kwartaal van dit jaar stijgt het aantal vacatures weer sterk. Waar in het vierde kwartaal van 2018 bij bedrijven met 0 tot 250 werkzame personen nog 1.361.000 vacatures openstonden, was dit aantal in het eerste kwartaal van 2019 opgelopen tot maar liefst 1.565.000. Dit is deels toe te schrijven aan ontstane vacatures in deze periode: er kwamen 35.000 vacatures bij. Uit onderzoek van het UWV uit augustus 2018 onder 6700 mkb's bleek dat 40% van de vacatures lastig was in te vullen. De sectoren techniek en IT blijven de knelpunten.

In het rapport De staat van het MKB 2018, opgesteld in opdracht van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap, waar ook koningin Máxima lid van is, lezen we dat dit een gevaar is voor de productiviteit binnen het mkb. In 2018 nam deze met slechts 1,3% toe, de laagste groei in vier jaar tijd. Bedrijven die via om- en bijscholing en de vernieuwing van hun werkprocessen inspelen op de digitalisering, zijn het meest succesvol. Voor kleine bedrijven is dit vaak niet zo eenvoudig. Ondanks de moeite met technologie, groeide de toegevoegde waarde van het mkb in 2017 met 4,6% tot 227 miljard euro, waarbij de sterkste groei, ruim 7%, voor rekening kwam van het kleinbedrijf (10 tot 50 werkzame personen).

 

Crm-systemen hebben topprioriteit

95% van de ondernemers in kleine bedrijven geeft aan dat ze moeite hebben nieuwe technologie te implementeren. Ze kiezen het liefst voor eenvoudig te gebruiken technologie van betrouwbare aanbieders. Daarnaast speelt de prijs natuurlijk een rol, maar is niet het belangrijkste (voor 61% van hen is de prijs van nieuwe technologie "extreem" of "erg" belangrijk). 

Maar over welke technologie hebben we het precies? Met name over crm-systemen. Bijna een derde van de kleine bedrijven geeft aan dat dit hun topprioriteit is, gevolgd door financiële software en hardware. Inmiddels gebruikt 45% van de ondernemers in kleine bedrijven een crm-systeem en bijna drie op de vijf van deze ondernemers gebruikt dit systeem nog geen twee jaar. Als grootste voordelen worden genoemd: de snellere klantenservice, sneller rapporten genereren, de zichtbaarheid voor meerdere gebruikers en het genereren van meer leads.

 

Artificial intelligence is de technologie van de toekomst

AI is al lang geen sciencefiction meer en ook niet meer alleen iets voor grote bedrijven. Hoewel het nu nog maar door 8% van het mkb wordt toegepast, is de verwachting dat de toepassing ervan in kleine bedrijven in de nabije toekomst een hoge vlucht neemt. Bijna de helft (46%) van de ondernemers in het mkb denkt dat hun bedrijf klaar is om kunstmatige intelligentie te gaan gebruiken en nog eens 32% heeft plannen om het te implementeren. Dit staat gelijk aan een potentieel groeipercentage van 310% in de komende drie jaar.

Wil je meer weten over de uitkomsten van ons onderzoek naar kleine bedrijven, en wil je de concurrentie een stap voor blijven? Download dan het gratis rapport.