Gemeente Purmerend bouwt aan de toekomst

In het Klimaatakkoord staat het zwart op wit: in 2050 moeten we in Nederland aardgasvrij wonen. Gemeente Purmerend pakt die opdracht voortvarend aan. “We hebben geen plan van aanpak, maar een aanvalsplan”, zegt adviseur duurzaamheid Karel Mens. Daarin is het warmtetransitie volgsysteem van Salesforce instrumenteel.

Purmerend heeft een reputatie hoog te houden als het gaat om het fossielvrij maken van de gebouwde omgeving. In de tijd van de oliecrisis beginjaren ’80 van de vorige eeuw begon het al met de aanleg van een warmtenet. Daar zijn inmiddels 28.700 woningen op aangesloten. Het maakt de warmtetransitie voor Purmerend overzichtelijker, maar nog steeds moet er veel gebeuren. “Purmerend was een groeikern. Er is in de loop van de jaren relatief veel gebouwd. Bestaande bouw wordt nu vanuit de ‘Proeftuin gasvrij’ sinds een paar jaar aangesloten op het warmtenet. We nemen ruim 1.000 eigenaren volledig bij de hand bij het gasvrij maken van hun woning”, legt communicatieadviseur duurzaamheid Frank Havik uit.

Daarnaast is de gemeente gestart met de uitvoering van het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Daarvoor is het nog belangrijker om te weten welke woning voor welke duurzame warmteoplossing in aanmerking komt. Dat maakt het eerst noodzakelijk om precies de kenmerken en ‘energiesituatie’ van die woning in kaart te brengen. De volgende stap is om bewoners nauw te gaan betrekken bij de aanpak die voor hen geschikt kan zijn.

Karel Mens: “We kwamen erachter dat onze huidige gemeentelijke informatiesystemen voor dit doel ontoereikend zijn. Na een marktverkenning zijn we bij Salesforce uitgekomen. Eerst zijn we voor de ‘Proeftuin gasvrij’ en daarna voor het NIP-project met hun relatiebeheersysteem gaan werken. De kracht van dit systeem is dat alle relevante informatie overzichtelijk op één plek verzameld wordt. Daarna kun je segmentaties naar doelgroep maken en gericht en contextafhankelijk communiceren. Salesforce-partner Outbirds heeft het Salesforce-platform volgens onze wensen omgebouwd naar een ‘warmtetransitie volgsysteem’.”

In de praktijk bleek het bij Purmerend nog niet zo makkelijk om de juiste gegevens boven water te krijgen. Neem de energielabels. Die komen nu niet in alle gevallen overeen met de werkelijke mate van energiezuinigheid van een woning. Frank Havik: “De reële situatie kan beter of slechter zijn al naar gelang de maatregelen die zijn doorgevoerd of nagelaten en niet zijn doorgegeven.”

Die puzzel wil gemeente Purmerend eerst oplossen. Karel: “We hebben een geautomatiseerde mailing ingebouwd in de Salesforce-applicatie. Daarin zijn woningeigenaren met een D, E, F en G label aangeschreven met de vraag of zij open staan voor een warmtescan. In totaal gaat het om 1.300 woningen. Vijf werkstudenten voeren die scans voor ons uit.”

Natuurlijk staat het iedereen vrij om van dit aanbod gebruik te maken. Maar ga er volgens Karel Mens maar vanuit dat de gemeente haar uiterste best gaat doen om zoveel mogelijk mensen over de streep te trekken. “Wij hebben geen plan van aanpak, maar een aanvalsplan. We willen bewoners dermate verleiden dat ze samen met ons op zoek gaan naar de kansen om hun woning te verduurzamen en uiteindelijk van het aardgas af te halen. Ook daarin ligt de meerwaarde van Salesforce. Je kunt per bewoner een 360-gradenbeeld maken van waar hij staat in het traject en daarop je acties aanpassen. Je neemt hem mee op een customer journey en laat hem niet meer los.”

Ook de subsidiemogelijkheden worden in het platform ondergebracht. Vooral bij woningisolatie - onontbeerlijk als onderdeel van een duurzame warmteoplossing - komen vanuit het Nationaal Isolatie Programma veel gelden beschikbaar vanuit de rijksoverheid. Karel: “Als je een maatwerkvoorstel hebt met de juiste financiële prikkels, wordt de kans dat bewoners overstag gaan groter. Wij willen hen van a tot z ontzorgen, ook in de uitvoering. We reiken ook een overzicht aan van aannemers, die je kan inschakelen. En we organiseren het zo dat zodra je een offerte opvraagt, de subsidiebeschikking daarin automatisch wordt meegenomen.”

Frank Havik vervolgt: “En ik verwacht dat we het warmtetransitie volgsysteem gaan verrijken met onze flora en fauna check. Die is in de warmtetransitie belangrijk geworden, nu bepaald is dat je bij het isoleren van spouwmuren en daken rekening moet houden met dieren die daar nestelen, het zogenaamde natuurvriendelijk isoleren. Als gemeente zijn we jaren geleden gestart met die check. We weten per woning hoe het zit met onze gevleugelde vrienden. Als een van de eerste gemeenten in Noord-Holland hebben we ook een soortenmanagementplan ingediend bij de omgevingsdienst. Daarin beschrijven we per gebied hoe we zorgen voor een betere bescherming van plant en dier.”

Een andere digitale uitbreiding die in het verschiet ligt is het creëren van een persoonlijke omgeving waarin een eigenaar kan zien hoe het staat met zijn route naar woningverduurzaming. Karel Mens: “Op termijn is het ook zinvol om de effecten van klimaatverandering op een wijk te integreren. Hoe gaan we om met weersextremen als hittestress of clusterbuien? Welke aanpassingen vereist dat in de openbare ruimte? En raakt dat ook aan de woningen?” Frank: “Het belangrijkste is dat we met Salesforce alle data in eigen beheer hebben. Dat is een bewuste keuze geweest. Als gemeente willen we de regie houden in plaats van dat gegevens versnipperd bij adviesbureaus liggen en wij geen overzicht hebben over het verloop van de warmtetransitie.”